Trường THPT Bắc Đông Quan-Thái Bình

Chào mừng bạn đến với forum trường THPT Bắc Đông Quan,Chúc bạn vui vẻ và đạt nhiều niềm vui trong cuộc sống!!!!!!

Chào mừng bạn ghé thăm diễn đàn


    Ngữ Văn 12-Phân tích bài"Người lái đò sông đà"

    Share

    Admin
    Admin

    Tổng số bài gửi : 11
    Points : 33
    Reputation : 0
    Join date : 29/09/2009
    Age : 23
    Đến từ : Núi Bồng Lai

    Ngữ Văn 12-Phân tích bài"Người lái đò sông đà"

    Bài gửi by Admin on Fri Dec 25, 2009 11:00 am

    Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc.
    Khi lòng ta đã hóa những con tàu
    Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát
    Tâm hồn ta là Tây Bắc chứ còn đâu.
    (Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)

    Trong những ngày tháng cả nước rộn rang lên đường theo tiếng gọi của
    “tâm hồn Tây Bắc” để xây dựng lại một miền quê của Tổ quốc, có biết bao
    nhà văn, nhà thơ đã thực hiện quá trình lột xác để đến với cách mạng.
    Một trong những nhà nghệ sĩ yêu nước ấy là Nguyễn Tuân – cây độc huyền
    cầm của nền văn học Việt Nam, người đã mang lại những tờ hoa thơm thảo
    cho đời. Nguyễn Tuân đến với Tây Bắc qua tùy bút Người lái đò song Đà –
    một tác phẩm thể hiện rõ nét và sâu sắc phong cách nghệ thuật độc đáo
    của ông.

    Đến với nghệ thuật, đối với Nguyễn, là đến với sự tìm tòi và sáng tạo.
    Bởi vì “nhà văn là người sáng tạo lại thế giới”. Nguyễn Tuân sợ mình
    của ngày hôm nay giống với mình của ngày hôm qua, sợ sự trùng lặp tầm
    thường. Chính vì thế, ông đã lấy “chủ nghĩa” xê dịch “làm đề tài cho
    tác phẩm, làm mục đích cho cuộc đời mình. Sống là để đi, để tìm hiểu
    những điều mới lạ. Trước cách mạng, một mình với chiếc vali, Nguyễn đã
    bôn ba trên nhiều miền quê đất nước nhưng với tâm trạng của kẻ “thiếu
    quê hương”, bất mãn với cuộc đời. Đó cũng là tâm trạng chung của thời
    đại. Sau cách mạng, ông cũng xuôi ngược nhiều nơi nhưng với tinh thần
    của người yêu quê hương xứ sở, muốn góp phần vào công cuộc xây dựng Tổ
    quốc. Chính nhà văn đã từng nói đến Tây Bắc là để “đi tìm cái thứ vàng
    mười của màu sắc song núi Tây Bắc, và nhất là cái thứ vàng mười mang
    sẵn trong tâm trí tất cả những con người ngày nay đang nhiệt tình gắn
    bó với công cuộc xây dựng cho Tây Bắc thêm sáng sủa tươi vui và bền
    vững”. Với tình yêu quê hương sâu nặng và bầu nhiệt huyết sôi nổi ấy,
    Nguyễn Tuân đã sử dụng uyển chuyển, tinh vi vốn ngôn ngữ phong phú của
    mình để viết nên những tờ hoa thơm thảo về con người và thiên nhiên của
    miền sông núi này…

    Tác giả hay đi tìm cảm giác mạnh cho các giác quan. Vì vậy, những trang
    văn của ông thường mang theo âm điệu của những trận cuồng phong, bão
    tố. Nhưng không vì thế mà chúng mất đi nét dịu hiền, thơ mộng. Qua ngòi
    bút Nguyễn Tuân, sông Đà hiện lên vừa hung bạo nhưng cũng vừa trữ tình.
    Nó mang tâm địa xảo quyệt của thứ kẻ thù số một, có thể cướp đi mạng
    sống của bất cứ kẻ nào lỡ sa chân vào “thạch trận”…”Nước sông Đà reo
    như đun sôi lên một trăm độ…đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong
    lòng sông” và khi thấy chiếc thuyền nào nhô vào thì chúng “nhỏm cả dậy
    để vồ lấy”… Nhưng cái hung hãn dữ tợn ấy vẫn không làm mất đi được nét
    trữ tình ở sông Đà. Miêu tả con sông ở những đoạn xuôi dòng, ngòi bút
    Nguyễn Tuân bỗng trở nên mềm mại, uyển chuyển, mang đậm chất thơ. “Con
    sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện
    trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn
    khói núi Mèo đốt nương xuân”…
    Trên con sông ấy, ông lái đò xuất hiện, dữ dội và phi thường. Trong
    cuộc chiến đấu “một mất, một còn” với thác nước, tác giả cho ta thấy
    được cái tài hoa, trí dũng tuyệt vời của ông lái. Người lái đò sông Đà
    là hiện thân của tác giả, chỉ thích lao vào những cuộc chiến đấu nguy
    hiểm với thác nước dữ dội mà không ưa xuôi thuyền trên dòng sông êm ả…

    Giọng văn Nguyễn Tuân thật tự nhiên và phóng túng khi miêu tả hai trạng
    thái đối lập của cùng một sự vật. Sông Đà vừa trữ tình vừa hung bạo,
    vừa là “kẻ thù , vừa là “cố nhân”. Dưới ngòi bút tác giả, con sông
    không chết cứng mà vận động một cách mạnh mẽ, sôi nổi bằng những từ ngữ
    gợi hình ảnh, tác động mạnh vào giác quan người đọc. Ông lái đò cũng
    thế cũng xuất hiện một cách sinh động, rõ nét và sắc sảo….

    … Đối với Nguyễn Tuân, “đã là văn thì trước hết phải là văn”. Văn phải
    đẹp, phải trau chuốt. Cái đẹp ấy đã chi phối cách nhìn của tác giả trên
    toàn bộ tác phẩm. Con người và sự vật, qua ngòi bút Nguyễn Tuân, đều
    được khai thác trên phương tiện mĩ thuật và tài hoa nghệ sĩ.

    Nét đẹp sông Đà là một công trình dày công sáng tạo của tạo hóa. Nó vừa
    hùng vĩ vừa nên thơ. Nó đẹp từ dáng dấp đến màu sắc. Cái áng tóc trữ
    tình của người thiếu nữ ấy là nguồn cảm hứng cho biết bao nhà thơ, nhà
    văn. Nước sông Đà cũng thế. “Mùa xuân dòng xanh ngọc bích”, “Mùa thu
    nước sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt người bầm đi vì rượi bữa”. Con
    sông ấy đối với tác giả không chỉ đơn thuần là một cảnh đẹp thiên nhiên
    mà nó thật gợi cảm. Nó gây nên nỗi nhớ da diết cho những ai đã từng một
    lần gặp gỡ rồi lại đi xa. Gặp lại sông Đà, tác giả cảm thấy tâm hồn
    lâng lâng vui sướng như gặp lại cố nhân. “Chao ôi, trông con sông, vui
    như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt
    quãng”. Và trong cái đẹp đẽ, thơ mộng của đất trời thiên nhiên, con
    người xuất hiện như một nghệ sĩ tài hoa. Ông lái điều khiển con thuyền
    một cách chủ động và thuần thục. Ông bao giờ cũng đứng trên thác sóng
    dữ dội mà bắt chúng phải qui hàng. “Nắm chặt lấy được cái bờm sóng đúng
    luồng rồi, ông đò ghì cương lái, bám chắc lấy luồng nước đúng mà phóng
    nhanh vào cửa sinh, mà lái miết một đường chèo về phía cửa đá ấy”.
    Nguyễn Tuân miêu tả hình ảnh ông lái điều khiển chiếc thuyền cứ như một
    nhạc sĩ đang kéo đàn viôlông. “Người lái đò sông Đà” là một bước chuyển
    lớn trong phong cách Nguyễn Tuân. Trước cách mạng, nhà văn thường đi
    tìm đề tài cho tác phẩm bằng cách quay về với quá khứ, với một thời
    vang bóng đã qua. Nhân vật của Nguyễn là những Huấn Cao, quản ngục mang
    tâm trạng của kẻ “nào biết trên đầu có ai”. Nhân vật “vang bóng một
    thời” là những vị anh hùng ngang dọc, “khinh bạc đến điều”. Nhưng sau
    cách mạng, Nguyễn đã tìm thấy chất tài hoa nghệ sĩ ở những con người
    lao động hết sức bình dị, gần gũi. Huấn Cao giờ đây đã lùi vào dĩ vãng
    chỉ còn đây một ông lái đò cả đời gắn bó với công việc, với cuộc sống.
    Hình ảnh ông lái lênh đênh trên sóng nước, chiến đấu với tử thần bằng
    cây sào bé nhỏ gây xiết bao xúc động trong lòng người đọc. Nguyễn Tuân
    đã trao tặng ông chiếc huy chương anh hùng lao động trên ngực như một
    niềm hãnh diện thiêng liêng. Ông lái xuất hiện trước mắt chúng ta như
    những người nghệ sĩ tài hoa trí dũng song toàn. Miêu tả hình ảnh người
    đời thường lái đò, Nguyễn Tuân đã thể hiện tấm lòng trân trọng, cảm
    phục những con người góp phần vào công cuộc xây dựng Tổ quốc.

    Trong việc tái hiện lại hình ảnh sông núi Tây Bắc và người lái đò,
    Nguyễn Tuân đã kết hợp nhiều phương tiện của nhiều ngành nghệ thuật:
    hội họa, điêu khắc, điện ảnh, âm nhạc… Mọi vật, mọi sự như hiện ra
    trước mắt ta sừng sững và sinh động. “Ngoặt khúc sông lượn, thấy sóng
    bọt đã trắng xóa cả một chân trời đá”. Âm thanh sóng vỗ vào đá, vào mạn
    thuyền, sóng dậy lên thành thác núi, “một anh bạn quay phim táo tợn…đã
    dũng cảm ngồi vào một cái thuyền thúng tròng trành” rồi lao xuống “đáy
    hút sông Đà” để quay phim… Tất cả những gì nhà văn viết ra, những gì
    nhà văn tưởng tượng và sáng tạo nên đều như được dựng lại trước người
    đọc. Tiếp xúc với tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân, ta như
    đang đứng trước con sông ấy, chứng kiến cuộc vật lộn giữa ông lái với
    thác nước, chứng kiến từng đoạn sông dữ tợn, lởm chởm những đá ngầm, đá
    nổi và cả những đoạn sông êm ả, trữ tình.

    Trong đoạn văn, Nguyễn Tuân dùng cả những kiến thức về quân sự, võ học…
    Cuộc chiến đấu giữa người lái với thạch trận sông Đà diễn ra thật hấp
    dẫn, li kì: “Mặt nước hò la”, sóng nước “đá trái mà thúc gối vào bụng
    và hông thuyền”. Nó “bám lấy thuyền như đô vật túm thắt lưng ông đò đòi
    lật ngửa mình ra”… Tất cả những từ ngữ và hình ảnh mang đậm nét “quân
    sự, võ thuật” ấy như gợi lại trước mắt ta quan cảnh một cuộc hỗn chiến
    nguy hiểm, đầy hồi hộp hấp dẫn.

    Nguyễn Tuân từng được mệnh danh là nhà văn của sự tài hoa và uyên bác.
    Nguồn tri thức khổng lồ của ông về lịch sử, khoa học, địa lí, sinh học…
    thường được tuôn trào dào dạt trong tác phẩm. Với Người lái đò sông Đà,
    tác giả đã đưa ta đến với một miền quê hương Tổ quốc. Vị trí sông Đà,
    lịch sử sông Đà đã được Nguyễn Tuân giới thiệu bằng những trang viết
    đầy tính “uyên bác”. Nhiều địa danh được tác giả nhắc đến trong tác
    phẩm như Tà Mường Vát, Sơn La,Hát Loóng… Tất cả, tất cả chứng tỏ sự
    hiểu biết rất rộng và rất sâu của tác giả khi viết về sông Đà…

    Khả năng diễn đạt và vốn ngôn ngữ của Nguyễn Tuân thật phong phú. Mỗi
    từ ngữ khi đưa vào câu văn dường như đã được chắt lọc, gọt giũa cẩn
    thận. Ông đã sáng tạo nên nhiều từ ngữ mới lạ, độc đáo. Giọng văn đôi
    khi có vẻ thô kệch, dàn trải nhưng lại hết sức cô đúc và tự nhiên.
    Nguyễn Tuân không những viết nên những trang văn đầy tài hoa và lịch
    lãm mà ông còn sáng tạo nên những trang thơ cho đời. Đọc những dòng
    viết về con sông Đà trữ tình, ta không khỏi ngỡ ngàng, ngạc nhiên trước
    giọng văn êm ái, dịu dàng như thơ của Nguyễn Tuân.

    Viết về người lái đò sông Đà, viết về một vùng quê hương Tổ quốc,
    Nguyễn Tuân đã thể hiện nguồn xúc cảm yêu thương tha thiết đối với
    người lao động và thiên nhiên đất nước. Sông Đà càng đẹp, càng sinh
    động, ông lái càng anh dũng, ngoan cường trong công việc ta càng thấy
    được tấm lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn – Người lao động trong tác
    phẩm Nguyễn Tuân thật bình dị từ công việc đến hình dáng, cách ăn nói.
    Nhưng ông ta lại là người anh hùng trước mắt Nguyễn Tuân. Nhà văn đã
    phát hiện ra trong con người bình dị ấy chất nghệ sĩ tài hoa, dám đương
    đầu với sóng to gió lớn để chèo chống con thuyền qua sông. Ông lái hiện
    lên trong tác phẩm là người lao động hăng hái, quên mình vì công việc.

    Cuộc sống quanh ta vốn dĩ rất tầm thường, cũ kĩ. Ngày lại qua ngày, mây
    vẫn bay và gió vẫn thổi…nhưng chính nhà văn là người mang lại cho ta
    một thế giới mới, tinh khôi, kì diệu. Nguyễn Tuân cũng là một nhà văn,
    một người góp phần sáng tạo lại thế giới. Văn chương của Nguyễn Tuân đã
    mang đến cho chúng ta một chân trời huyền bí riêng biệt, hấp dẫn và độc
    đáo. Đó là chân trời của cái đẹp, của sự tài hoa và uyên bác…


    _________________

      Hôm nay: Mon Dec 05, 2016 1:18 am